The Vegan Society, 1944’te “vegan” terimini ortaya koyan Birleşik Krallık merkezli kuruluştur; Vegan Trademark ise kurumun 1990’dan beri yürüttüğü bağımsız ürün kayıt ve lisans sistemidir. Kayıt tesisin tamamına değil, başvuruda belirtilen ürün veya hammaddelere yapılır. Bu nedenle bir fabrikanın bazı kayıtlı ürünler üretmesi, tesisin veya tesiste üretilen her ürünün The Vegan Society sertifikalı olduğu anlamına gelmez. ARGE Kozmetik; müşterisi adına ön uygunluk çalışmasını, tedarikçi belgelerini, ürün dosyasını ve başvuru iletişimini yönetir. Logo kullanımı ise yalnızca The Vegan Society’nin ürün incelemesi ve lisans süreci tamamlandıktan sonra mümkündür.

The Vegan Society ve Vegan Trademark nedir?

Kısa cevap: The Vegan Society, veganlık kavramının tarihsel tanımını geliştiren kuruluştur. Vegan Trademark ise ürünün formülü, hammaddeleri, geliştirme süreci, hayvan testi beyanları ve çapraz bulaşma yönetiminin kurumun standartlarına göre incelendiğini gösteren lisanslı işarettir; yalnızca üreticinin kendi “vegan” beyanı değildir.

Günlük kullanımda “The Vegan Society sertifikası” denilse de resmî süreç, ürünün Vegan Trademark kapsamında kaydedilmesi ve işaretin kullanılabilmesi için lisans sözleşmesi yapılmasıdır. Logo yalnızca görsel bir rozet değildir; ambalajda, internet sitesinde veya tanıtım materyalinde ticari kullanım için The Vegan Society’nin onayı ve geçerli lisans gerekir.

Bu sistem, kozmetik mevzuatındaki güvenlilik değerlendirmesinin yerine geçmez. Vegan uygunluk; ürünün güvenli, etkili, doğal, organik, hipoalerjenik veya tüm pazarlarda otomatik olarak mevzuata uygun olduğunu tek başına kanıtlamaz. Ürün güvenlilik raporu, ürün bilgi dosyası, stabilite, mikrobiyoloji, ambalaj ve Türkiye’de ÜTS bildirim süreçleri ayrıca yürütülür.

Sertifika ürüne mi, tesise mi verilir?

Kısa cevap: Vegan Trademark, bütün şirketi veya üretim tesisini onaylayan bir tesis sertifikası değildir; The Vegan Society tek tek ürünleri ve hammaddeleri kaydeder. Aynı fabrikada vegan olmayan ürünler üretilebilir; ancak kayıt kapsamındaki ürün için ayrıştırma, temizlik, uygun üretim sırası ve izlenebilirlik önlemleri gösterilmelidir.

The Vegan Society, bütün şirketleri desteklediğini veya tüm portföyün vegan olduğunu söylemez. Bir markanın serum ürünü kayıtlıyken aynı serideki başka bir krem kayıtlı olmayabilir. Benzer şekilde bir fason üreticinin bir müşterisi için uygun ürün üretmesi, tesisteki her formülün otomatik olarak Vegan Trademark kriterlerini karşıladığı anlamına gelmez.

“The Vegan Society sertifikalı tesis” iddiası neden yanıltıcı olabilir?

Kısa cevap: The Vegan Society açıkça bütün şirketleri onaylamadığını ve tek tek ürünleri kaydettiğini belirtir. Bu nedenle bir işletmenin, ürün kapsamını göstermeden “tesisimiz The Vegan Society sertifikalıdır” demesi; tesiste üretilen tüm ürünlerin kayıtlı olduğu izlenimini yaratıyorsa yanıltıcı bir genellemedir.

Bir üreticinin müşterileri adına çok sayıda Vegan Trademark başvurusunu başarıyla yürütmüş olması değerli bir deneyimdir; ancak bu deneyim tesis sertifikası olarak sunulmamalıdır. Doğru ifade, “müşteri adına ürün bazlı Vegan Trademark başvuru sürecini yönetiyoruz” veya “The Vegan Society kriterlerine uygun ürün geliştirme ve başvuru desteği sunuyoruz” şeklindedir.

B2B müşteri, bir beyanı değerlendirirken yalnızca logoya veya internet sitesindeki cümleye bakmamalıdır. Şu sorular sorulmalıdır:

• Belgeyi düzenleyen kuruluş gerçekten The Vegan Society mi?
• Kayıt hangi ürün adlarını, varyantları ve SKU’ları kapsıyor?
• Lisans sahibi kim ve belgenin güncel geçerlilik/yenileme durumu nedir?
• İlgili ürün The Vegan Society’nin resmî ürün aramasında bulunabiliyor mu?
• Formül, hammadde tedarikçisi veya üretim yeri değiştiyse kuruma bildirilmiş mi?

Bir üretim tesisinin GMP veya ISO 22716 belgesine sahip olması da Vegan Trademark ile karıştırılmamalıdır. GMP, kozmetik üretiminin kalite ve hijyen uygulamalarını; Vegan Trademark ise belirli ürünün hayvansal bileşen, hayvan testi, izlenebilirlik ve çapraz bulaşma kriterlerini ele alır. Bir belge diğerinin yerine geçmez.

Vegan Trademark için temel kriterler nelerdir?

Kısa cevap: Temel kriterler; ürünün geliştirilmesi ve üretiminde hayvansal ürün, yan ürün veya türev bulunmaması, şirketin girişimiyle ya da onun adına hayvan testi yapılmaması, genetiği değiştirilmiş bileşenlerde hayvansal kaynak kullanılmaması ve üretimde çapraz bulaşmanın uygulanabilir en düşük düzeye indirilmesidir.

Hayvansal kaynaklı bileşen bulunmaması

Kontrol yalnızca etiket üzerinde görünen INCI listesiyle sınırlı değildir. Bal mumu (Cera Alba), karmin (CI 75470), lanolin, ipek proteinleri, bazı keratin ve kolajen türleri kolay fark edilen örneklerdir. Daha zor bölüm; gliserin, yağ asitleri, stearatlar, squalene/squalane, amino asitler, taşıyıcılar veya proses yardımcıları gibi bitkisel, sentetik ya da hayvansal kaynaktan üretilebilen bileşenlerin gerçek kaynağını belgelendirmektir.

Hayvan testi beyanlarının doğrulanması

The Vegan Society standardı, ürünün ve hammaddelerin şirketin girişimiyle, onun adına veya etkin kontrolündeki taraflarca hayvanlar üzerinde test edilmemesini arar. “Avrupa’da hayvan testi yasak” cümlesi tek başına başvuru dosyası yerine geçmez. Hammadde tedarikçisinin beyanı, test geçmişi ve şirketlerin tedarik zincirindeki rolü ürün bazında incelenir.

Çapraz bulaşmanın yönetilmesi

Ayrı bir vegan fabrika zorunlu değildir. Ancak ortak ekipman veya üretim hattı kullanılıyorsa hayvansal kaynaklı maddelerin taşınma riskine karşı uygun segregasyon, doğrulanmış temizlik, gerekirse vegan uyumlu malzemeyle hat durulama, açık durum etiketleri, üretim sırası ve kayıtlı iyi yönetim uygulamaları gerekir. The Vegan Society, vegan hattın mümkünse vegan olmayan üretimden önce çalıştırılmasını önerir.

ARGE Kozmetik müşteri adına başvuruyu nasıl yürütür?

Kısa cevap: ARGE Kozmetik, müşterisinin kayıt ettirmek istediği ürünleri ön incelemeye alır; formül ve hammadde belgelerini hazırlar, tedarikçilerden eksik beyanları toplar ve The Vegan Society başvuru iletişimini müşteri adına yönetir. Nihai inceleme, onay ve logo lisansı yalnızca The Vegan Society’nin yetkisindedir.

1. Müşteri brief’i ve kapsam: Marka sahibi, kayıt ettirmek istediği ürünleri, varyantları, hedef pazarları ve planlanan lansman tarihini ARGE Kozmetik ile paylaşır.
2. Ön uygunluk taraması: ARGE Kozmetik formülü; hayvansal türev, kaynağı değişebilen bileşen, taşıyıcı, proses yardımcısı, esans ve pigment alt bileşenleri açısından inceler.
3. Belge toplama: Tedarikçilerden güncel vegan kaynak ve hayvan testi beyanları istenir. Eksik belge varsa takip edilir; uygunluğu gösterilemeyen hammadde için alternatif değerlendirilir.
4. Başvuru ve fiyatlandırma: ARGE Kozmetik müşteri adına ürün bilgilerini The Vegan Society’ye iletir, kapsamın netleştirilmesini ve resmî teklif sürecini koordine eder. Ücret, ürün sayısı ve dosya kapsamına göre belirlenir.
5. Uzman incelemesi: Atanan Trademark Officer’ın formül, tedarikçi veya üretim süreciyle ilgili soruları ARGE Kozmetik tarafından teknik belgelerle yanıtlanır.
6. Müşteri onayı ve lisans: Ürün uygun bulunduğunda müşteriyle ilgili lisans/sözleşme adımları tamamlanır; onaylı logo ancak resmî izin sonrasında ambalaja ve pazarlama materyallerine eklenir.

The Vegan Society, başvuru karmaşıklığına ve iletişim hızına bağlı olarak 30–60 iş günü ayrılmasını öneriyor. Bu süre garanti değildir. Eksik hammadde beyanı, değişen tedarikçi, açıklanmayan alt bileşen veya revize edilen formül süreyi uzatabilir. Ambalaj baskı siparişi, logo kullanım onayı alınmadan kesinleştirilmemelidir.

Başvuru dosyasında hangi hammadde belgeleri gerekir?

Kısa cevap: Güçlü bir dosyada her hammadde için tedarikçi, üretim yeri, kaynak türü, tam bileşen ve alt bileşenler, taşıyıcılar, proses yardımcıları, hayvansal türev durumu, hayvan testi beyanı ve değişiklik yönetimi izlenebilir olmalıdır. Yalnızca SDS veya INCI adı çoğu zaman yeterli kaynak bilgisi vermez.

• Hammaddenin ticari adı, INCI adı ve onaylı tedarikçisi
• Bitkisel, sentetik, mineral, mikrobiyal veya biyoteknolojik kaynak açıklaması
• Taşıyıcı, çözücü, koruyucu ve işleme yardımcısı dahil tam kompozisyon bilgisi
• Hayvansal ürün, yan ürün veya türev içermediğine ilişkin güncel tedarikçi beyanı
• Şirketin girişimiyle veya onun adına hayvan testi yapılmadığına ilişkin uygun beyan
• Üretim hattı, depolama ve taşıma sırasında çapraz bulaşma riskine ilişkin bilgi
• Lot/parti izlenebilirliği, spesifikasyon ve tedarikçi değişikliği bildirim prosedürü

Hammadde kendi başına Vegan Trademark kayıtlıysa incelemeyi kolaylaştırabilir; fakat bitmiş ürünün tamamı yine ayrı kayıt kapsamında değerlendirilir. Tersine, her hammaddenin üzerinde ayrı Vegan Trademark bulunması zorunlu olduğu şeklinde bir kural çıkarılamaz. Esas olan, bitmiş ürünün bütün tedarik zincirinin The Vegan Society tarafından yeterli bulunmasıdır.

Hammaddelerin AB menşeli ve sertifikalı olması şart mı?

Kısa cevap: Hayır. Vegan Trademark standardı, hammaddenin Avrupa Birliği menşeli olmasını zorunlu tutmaz; böyle bir koşul yoktur. “AB menşeli”, coğrafi ve gümrük kökenini; “vegan uygunluk” ise kaynağı, üretim yöntemini, hayvan testi durumunu ve izlenebilirliği anlatır. Birbirinin yerine kullanılamaz.

AB’de üretilen bir hammadde hayvansal türev içerebilir; AB dışındaki bir hammadde ise eksiksiz belgelerle vegan kriterlerini karşılayabilir. Benzer şekilde “doğal”, “bitkisel”, “organik”, “COSMOS uyumlu” veya “cruelty-free” ifadelerinin hiçbiri tek başına Vegan Trademark kaydı anlamına gelmez.

ARGE Kozmetik’in kamuya açık sayfalarında bütün hammaddelerin AB menşeli veya The Vegan Society kayıtlı olduğuna ilişkin doğrulanabilir, ürün bazlı bir liste bulunmadığından böyle bir genel iddia kurulamaz. Doğru yaklaşım, seçilen formüldeki her hammaddenin tedarikçi ve belge durumunu proje dosyasında ayrı ayrı doğrulamaktır. Gerekirse vegan uygunluğu belgelenemeyen hammadde, teknik işlevi korunarak alternatif kaynakla değiştirilir.

ARGE Kozmetik müşterisi için Vegan Trademark kayıtlı ürün üretebilir mi?

Kısa cevap: Evet. ARGE Kozmetik, müşterisi için Vegan Trademark kriterlerine göre ürün geliştirir, üretim ve hammadde dosyasını hazırlar ve başvuruyu müşteri adına yönetir. Ürünün kayıtlı statüsü, The Vegan Society’nin bağımsız incelemesi ve lisans onayından sonra oluşur; sonuç baştan garanti edilemez.

ARGE Kozmetik’in kamuya açık bilgileri, GMP ve ISO 22716 yaklaşımıyla private label ürün geliştirme ve üretim altyapısı sunduğunu gösteriyor. Bu altyapı; hammadde kabulü, lot izlenebilirliği, temizlik, üretim kaydı ve değişiklik yönetimi gibi Vegan Trademark dosyasını destekleyen süreçler için önemlidir. Ancak GMP belgesi vegan sertifikası değildir; iki sistem farklı amaçlara hizmet eder.

ARGE Kozmetik’in hizmet modeli yalnızca “vegan formül hazırlayıp teslim etmek” değildir. Marka sahibinin başvuruda ihtiyaç duyacağı teknik kanıtlar, üretim planıyla birlikte oluşturulur. B2B proje akışı aşağıdaki şekilde planlanabilir:

1. Markanın hedef pazarı, ürün kategorisi, vegan iddiası ve lisans sahibinin kim olacağı belirlenir.
2. Formüldeki bütün bileşenler hayvansal kaynak, alt bileşen, taşıyıcı ve proses yardımcısı açısından taranır.
3. Tedarikçi beyanları ve izlenebilirlik belgeleri toplanır; eksik veya uygun olmayan bileşenler değiştirilir.
4. Üretim hattı, temizlik, depolama, üretim sırası ve çapraz bulaşma riskleri ürün özelinde değerlendirilir.
5. Numune, stabilite, mikrobiyoloji, ambalaj uyumu ve kozmetik güvenlilik çalışmaları paralel yürütülür.
6. ARGE Kozmetik, yetkilendirilmiş proje kapsamında The Vegan Society başvurusunu ve teknik yazışmaları müşteri adına yönetir.
7. Onay ve logo lisansı gelmeden ambalaj üzerinde Vegan Trademark kullanılmaz.

Vegan kozmetik serinizi fikirden ürüne, formülden pazara taşımak ve ürün bazlı Vegan Trademark başvurunuzu ARGE Kozmetik üzerinden yürütmek için ARGE Kozmetik Ar-Ge ve fason üretim hizmetlerini inceleyebilir, ürün kategoriniz ve sertifika hedefiniz için ARGE Kozmetik ile iletişime geçebilirsiniz. İlk teknik görüşmede hedef SKU’lar, formül tipi, satış ülkeleri ve lansman takvimi birlikte değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Vegan ürün ile cruelty-free ürün aynı mıdır?

Hayır. Cruelty-free ifadesi genellikle hayvan testiyle ilgilidir; ürün yine hayvansal türev içerebilir. Vegan Trademark ise hayvansal bileşen, hayvan testi ve çapraz bulaşma kriterlerini birlikte değerlendirir.

Aynı tesiste vegan ve vegan olmayan ürün üretilebilir mi?

Evet. The Vegan Society ayrı tesis şartı koymuyor; fakat risklerin belirlenmesini, hatların uygun biçimde temizlenmesini ve çapraz bulaşmanın uygulanabilir ölçüde azaltılmasını bekliyor.

Her renk veya koku varyantı otomatik olarak sertifikalı olur mu?

Hayır. Varyantlar farklı pigment, aroma veya esans bileşenleri içerebilir. Başvurunun SKU ve varyant kapsamı The Vegan Society ile açıkça belirlenmeli; onaylanmamış varyanta logo taşınmamalıdır.

Formül veya tedarikçi değişirse ne olur?

Kayıtlı ürünün formülü, üretimi veya tedarikçisi değiştiğinde uygunluk yeniden incelenebilir. Değişiklik, uygulamaya alınmadan önce lisans sürecindeki yetkiliyle paylaşılmalıdır.

Vegan Trademark alerjen içermediğini gösterir mi?

Hayır. Vegan uygunluk alerjen güvenliğiyle aynı değildir. Vegan ürün ortak tesiste üretilebilir ve bazı bitkisel ya da sentetik bileşenler hassasiyet oluşturabilir; alerjen ve güvenlilik değerlendirmesi ayrıca yapılır.

Logo başvuru sırasında ambalaja basılabilir mi?

Hayır. Vegan Trademark ticari marka olarak lisanslıdır. Ürün onayı ve lisans sözleşmesi tamamlanmadan logo veya sertifikalı ürün izlenimi veren kullanım yapılmamalıdır.

Üreticinin “sertifikalı tesisi” olması başvuru ihtiyacını kaldırır mı?

Hayır. The Vegan Society sistemi ürün bazlıdır. Üreticinin deneyimi ve kalite altyapısı dosyayı destekleyebilir; ancak müşterinin her ürünü kendi kayıt kapsamıyla incelenmeli ve onaylanmalıdır.

Kaynakça

• The Vegan Society — Vegan Trademark Standards ve başvuru SSS
• The Vegan Society — işletmeler, üreticiler ve ürün bazlı kayıt
• The Vegan Society — ürün ve hammadde doğrulama riskleri
• The Vegan Society — vegan kayıt ile alerjen uyarısı arasındaki fark
• EUR-Lex — Kozmetik Ürünler Tüzüğü (EC) No 1223/2009
• T.C. Resmî Gazete — Kozmetik Ürünler Yönetmeliği, 8 Mayıs 2023